to Kashmir or not to Kashmir

Gebaseerd op verhalen van andere reizigers kriebelt het om door Kashmir rijden. We hebben er nog net genoeg tijd voor. Dus laden we de volgende dag ons boeltje op om een rondje Kashmir te rijden, met stops in Lamayuru, Kargil en Srinagar en dan naar Daramsala -waar de Dalai Lama woont. Mooie doorsnede van een biezonder stukje van de wereld, dat door een erg vertekende berichtgeving bijna geen buitenlanders ziet. Voor iemand Roekeloosheid roept: we komen niet ín de betwiste zone van Kashmir. Dat mag ook niet voor burgers. De weg naar Lamayuru is ronduit spectaculair. We klimmen eigenlijk van de ene adembenemende canyon in de volgende duizelingwekkende kloof. 120km aan een stuk wow en waaw. De kleuren varieren van middengrijs tot bijna australisch rood via warm oker. In de oksels van valleitjes liggen een aantal bijna onzichtbare dorpjes verscholen, goed beschermd voor de buitenwereld. Dit is eigenlijk ons eerste contact met de echte Ladakhi cultuur, want daar is in Leh niet veel meer van te merken. De huizen zijn immens, tot 4 verdiepen hoog! De witgekalkte muren hebben grote ramen van waaruit de bewoners uitkijken over hun abrikozenbomen, koeien, moestuintjes en akkers van tsampa-graan. Die hele boel wordt ingenieus van water voorzien door een complex kananel netwerk waardoor kleine rivieren al vrij ruime oases in stand houden.

De lunch in Alchi -een door de lonely planet opgehemeld dorpje- draait uit op een stevige ontgocheling. Niets te zien behalve een volle parking touristen bussen. De prijzen zijn zwaar opgeblazen. Als we dan uiteindelijk voor een restaurantje gekozen hebben duurt het vlot anderhalf uur om de allerkleinste sandwich ter wereld voorgeschoteld te krijgen. Die Brenda prompt teruggeeft met het commentaar dat 't een sandwich voor vogeltjes is. En dat het te gek is om zoiets voor te schotelen. Zichtbaar verbaasd dat niet elke toerist alles pikt, probeert de ober zich nog te verdedigen, maar we houden voet bij stuk.

Onderweg is de militaire aanwezigheid enorm. Kilometerslange konvooien domineren het verkeer. Als we Lamayuru naderen lukt t me steeds slechter om te schakelen. Vermoeidheid? Ik ben het kreng in elk geval zó beu dat ik m aan de kant zet om erop tekeer te gaan als een dolle. Dat helpt natuurlijk niet zoveel en dus werken we grommend de rit af. Terwijl Brenda een kamer regelt, gaat John een testritje maken, we besluiten dat het schakelmechanisme naar de pietjes is. Zichtbaar verveeld door de jongetjes die graag knutselen trekt Brenda het dorpje in, en komt terug met een aantal prachtige foto's. Wij hebben intussen de schakelkast gekuist, en een erg versleten kantelaartje gevonden, maar het probleem niet opgelost, we hebben onderdelen nodig. Donkere wolken boven ons Rondje Kashmir. We besluiten terug te rijden naar het vorige dorp, waar een mechanieker zou zijn. Verder rijden heeft geen zin, want als t niet opgelost geraakt, staan we pas ver van huis. John stelt voor om met ons mee te gaan, enerszijds uit interesse voor t probleem, anderszijds voor het gezelschap. Maar –ook al kunnen we t goed met m vinden- we wijzen het af. Onze panne hoeft zijn schema niet in de war te sturen. Hier scheiden onze wegen dus.

Ik denk er ineens aan om een pinnetje uit de versnellingsbak te verwijderen, waardoor het schakelen -erg complex- toch mogelijk wordt. Voor elke versnelling moet ik nu een andere beweging doen met de voet. Op die manier geraken we wel terug in het vorige dorpje. We missen onze BMW wel erg hard nu. Best dat John niet meegekomen is: de mechanicien geeft niet thuis... Helemaal terug naar Leh dus. Buzz en Lars zijn net terug van 2 dagen naar Pangong meer, dat half in India, half in Tibet ligt. Ze zijn laaiend enthousiast. De volgende ochtend, na onze dagelijkse routine van yoghurt met muesli, honing en vers fruit, trek ik naar een mechanicien om de motor onder handen te nemen. De foto is mislukt maar de man is gewoon Eddy Merckx met een zonnige teint. Nog nooit iemand gezien die zo als 2 druppels water op iemand lijkt. Eenmaal het kantelaartje vervangen is, doet Ennie t weer. Ik laat ook de voorrrem nakijken, want daar schiet niet veel meer van over.

We tuigen op om diezelfde dag nog terug te vertrekken. De derde keer dat we deze weg rijden. Maar er is iets veranderd vanbinnen in mij. Er is –dit keer in mijzelf- een veertje gesprongen. Bij elke bocht krijg ik een duw op mn hart, een portugese weemoed hangt rond me die ik niet benoemd, noch gecontroleerd krijg. Elke bocht voert me niet meer dichter bij iets nieuws, maar verder van het bekende, van vrienden, van Thuis. Als ik stop om er met Brenda over te praten komen flarden emoties naar boven, voor haar erg herkenbaar van onze dagen in Kroatië. Is het een tristesse omdat ons jaar er nu echt wel bijna op zit? Reismoeheid? Een teveel aan indrukken die niet meer verwerkt geraken? Een verlangen naar rust, familie en een vaste standplaats voor eventjes? Verlang ik nu naar België met zijn drukke regeltjes, en lange werkdagen in regenachtige wintermaanden? Allicht een mix van dit alles, waardoor we ook beginnen twijfelen of we de kilometers gaan afhaspelen om ons rondje Kasjmir af te werken; Of misschien iets rustigeraan de tijd nemen om te onthaasten, te genieten van de dagen die ons nog resten en een paar uitstapjes doen vanuit Leh om dan toch via de slopende Leh-Manali highway terugkeren -ook al hadden we gezworen die nooit meer te rijden? We staren in stilte voor ons uit over de woestijn, onder een loden zon. Uiteraard komt op dit soort vragen geen antwoord. Hoewel. Het lot beslist voor ons want we hebben platte band.....We kunnen nog een paar kilometer rijden vooraleer het gevaarlijk wordt. Liften met een dooie motor is geen lolletje, maar in een woestijn langs een weg die naar de grens leidt, schiet t echt niet op. Brenda gaat alleen voorop, om zo met Buzz of Lars en het nodige materiaal ter hulp te komen. Een frans koppel pikt haar op. Tot 5 km voor Leh, waar ze meteen kan overstappen in een erg klein autootje met 8 mannen..... Ze zoekt overal naar Lars en Buzz, maar die zijn eventjes spoorloos.
Intussen hou ik elke auto of truck tegen, hopend op een lift of een pomp, maar vang steevast bot.
Bij de 5e truck richting Leh doe ik mn verhaal weer. Ineens klinkt een vertrouwde stem woorden die ik niet snel zal vergeten: "Stap maar in Jan" Ik sta even aan de grond genageld, alsof God himself me toespreekt. Maar het is nóg beter. Allicht was Wouter van de Velde (collega karavaner, collega trophy organisator, ex-buurman en ster kok) even verbaasd. Hij en Niek (vriendin van Wouter, collega Karavaner en toffe Madam) komen net terug van een trekking. Tientallen mails waren tevergeefs uitgewisseld, het lukte maar niet om elkaar in Ladakh te treffen. En dan gebeurt dit! Midden in de woestijn! Tijdens de hele rit staren we met z'n drieen naar elkaar van verbijstering. We spreken af voor diner want we zijn te bestoft om onder de mensen te komen!
Het wrange gevoel van deze middag is hierdoor naar de achtergrond verdrongen. Zijn het de vrienden, of dat er zowiezo geen tijd meer is om het rondje Kasjmir te rijden? Er is alleszins terug een rust in me teruggekeerd; Het is goed zo. We gaan ons droomjaar afsluiten met Pangong meer, een trekking en dan via Manali terug naar Delhi.
not to Kashmir dus. Een volgende keer misschien. een jaar is toch te kort om zelfs maar 1 continent te goei te zien.